“คลุมรถดับไฟ” เทคนิคการดับเพลิงรถ EV ที่คุณต้องรู้

หลาย ๆ คนคงจะเคยเห็นข่าว หรือภาพจำการเกิดเพลิงไหม้ของรถยนต์ โดยเฉพาะรถยนต์ที่ใช้น้ำมันที่มักจะมีการฉีดโฟมหรือฉีดน้ำควบคุมอุณหภูมิ แต่สำหรับรถ EV ที่มีการจ่ายพลังงานที่ต่างจากรถยนต์ที่ใช้นำมัน การดับเพลิงจึงต้องพิเศษกว่า และต้องมีเทคนิคเฉพาะเพื่อการดับไฟอย่างปลอดภัย หนึ่งในนั้นคือการดับเพลิงด้วยผ้าคลุมรถ ที่ถือได้ว่าเป็นวิธีควบคุมเพลิงที่มีประสิทธิภาพมากที่สุดสำหรับดับเพลิงรถ EV

แต่มันก็ไม่ได้ง่ายชนิดที่ว่าใครจะทำได้?

ในวันนี้จะพาทุกท่านมาทำความรู้จักการดับเพลิงด้วยผ้าคลุมรถเพื่อดับไฟไหม้รถ EV กันว่ามีขั้นตอนอย่างไร และต้องใช้ผ้าชนิดใดคุมเพลิงไหม้ได้อยู่หมัด

แบตเตอรี่รถ EV ทำไมถึงใช้น้ำดับไม่ได้ (ง่ายๆ)

ในความจริงแล้ว การใช้น้ำดับรถ EV สามารถทำได้ในเชิงปฏิบัติ ซึ่งมีความเสี่ยงต่ำต่อการเกิดไฟรั่วเนื่องจากรถยนต์ไฟฟ้า หรือรถ EV สมัยใหม่มีระบบตัดวงจรไฟฟ้าอัตโนมัติเมื่อเกิดอุบัติเหตุ จึงลดความเสี่ยงต่อการเกิดไฟรั่วได้ในระดับหนึ่ง ส่วนการใช้น้ำดับเพลิงนั้นความจริงคือการฉีดละอองฝอยน้ำเพื่อลดอุณหภูมิแบตเตอรี่แทนการฉีดน้ำตรง เพื่อให้โมเลกุลน้ำมีการกระจายตัว ลดความเสี่ยงต่อการเกิดกระแสไฟกระโดดเข้าหาผู้ฉีดน้ำ และต้องฉีดในระยะห่างที่มากกว่ารถที่ใช้น้ำมัน

แต่สิ่งที่ควรกังวลมากที่ได้แก่ อุณหภูมิเพลิงไหม้ การลุกไหม้ซ้ำ และควันพิษ โดยรถยนต์ไฟฟ้ามื่อเกิดเพลิงไหม้ ต้นเพลิงอย่างเซลล์แบตเตอรี่จะเกิดปฏิกิริยาที่เรียกว่า Thermal Runaway (ปฏิกิริยาลูกโซ่ความร้อน) ซึ่งแบตเตอรี่ลิเธียมไอออนสามารถสร้างความร้อนสูงแบบต่อเนื่อง และสามารถผลิตออกซิเจนออกมาเองได้ในขณะไหม้ ส่งผลทำให้รถ EV 1 คัน เมื่อเกิดเพลิงไหม้ จะมีอุณหภูมิสูงมากกว่าพันองศา!

และอีกปัจจัยหลังควบคุมเพลิงได้ แบตเตอรี่ยังมีการสะสมความร้อนสะสมอยู่ข้างในต่อเนื่อง และสามารถกลับมาลุกไหม้ใหม่ได้อีกครั้งหลังจากผ่านไปหลายชั่วโมง หรือแม้แต่ผ่านหลายวัน ซึ่งอาจจะก่อให้เกิดอันตรายแก่ผู้ที่อยู่ใกล้ได้

สำหรับการใช้น้ำดับรถ EV ที่ลุกไหม้ 1 คัน ไม่ได้ใช้แค่รถดับเพลิงคันเดียวจบเท่านั้น เพราะการดับเพลิงด้วยน้ำ จะต้องใช้ปริมาณน้ำมหาศาล โดย รถยนต์น้ำมันทั่วไป ใช้น้ำประมาณ 2,000 – 4,000 ลิตร ก็มักจะเพียงพอ บางครั้งอาจจะใช้โฟมเพื่อควบคุมอุณหภูมิ และตัดออกซิเจนควบคู่ด้วย แต่ รถยนต์ไฟฟ้า (EV): อาจต้องใช้น้ำสูงถึง 11,000 – 30,000 ลิตร (หรือมากกว่ารถปกติ 5-10 เท่า) และต้องฉีดต่อเนื่องเป็นเวลานานเพียงเพื่อแค่การลดอุณหภูมิเท่านั้น ในบางครั้งพนักงานดับเพลิง อาจจะเอารถ EV ที่ลุกไหม้ไปทิ้งลงคลอง หรือเตรียมแทงค์น้ำขนาดใหญ่ลงไปแช่ ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อการปนเปื้อนสารเคมีจากการลุกไหม้ด้วย ส่วนการใช้โฟมดับเพลิงก็ทำได้ยากเพราะตัวแบตเตอรี่ลิเธียมไออนสามารถสร้างออกซิเจนจากข้างในได้ด้วยตัวเอง และสร้างได้ต่อเนื่อง โฟมจึงไม่สามารถตัดออกซิเจนได้ทัน และด้วยตัวแบตเตอรี่อยู่ใต้ท้องรถ ทำให้การใช้โฟมดับได้ยากนั่นเอง

นั่นจึงเป็น 1 ในเหตุผลที่ไม่ควรใช้ถังดับเพลิง หรือโฟมดับเพลิงทั่ว ๆ ไปเพราะมีปริมาณที่น้อย และไม่สามารถควบคุมความร้อนกับออกซิเจนที่ปล่อยต่อเนื่องในแบตเตอรี่รถยนต์ EV ได้

ผ้าคลุมรถดับเพลิง ตัวช่วยสำคัญในการดับเพลิง EV

เทคนิคที่นิยมใช้ดับเพลิงรถ EV มากที่สุดคือการใช้ผ้าคลุมรถ ซึ่งไม่ใช่ผ้ากระสอบป่านชุบน้ำทั่ว ๆ ไป แต่เป็นผ้าใบออกแบบเป็นพิเศษที่เคลือบด้วยวัสดุหรือสารกันไฟหลายชั้น อาทิ Silica Fabric ซึ่งการใช้ผ้าคลุมที่ออกแบบโดยเฉพาะเนื่องจากรถ EV ที่ลุกไหม้มีอุณหภูมิสูงมากกว่าพันองศา ซึ่งนอกจากการใช้ผ้าคลุมแล้ว ผู้ปฏิบัติหน้าที่ก็จะต้องฝึกภาคปฏิบัติให้มีความชำนาญ และมีชุดกันเพลิงแบบพิเศษเพื่อป้องกันอันตรายจากอุณหภูมิที่สูงในระหว่างที่ไฟไหม้รถนั่นเอง

สำหรับวิธีการคลุมผ้าที่ปลอดภัยที่สุดคือ วางผ้าคลุมรถที่เตรียมไว้ที่ด้านหน้า หรือด้านหลังรถ แล้วจับมุมผ้ายกขึ้นเพื่อคลุมไล่จากหน้าไปหลัง ซึ่งอาจจะต้องใช้ผู้ปฏิบัติหน้าที่ 2-4 คน เข้ามาคลุมรถ EV ที่ลุกไหม้ พร้อม ๆ กับพรมละอองน้ำ และวัดอุณหภูมิด้วยเครื่องวัดอย่างสม่ำเสมอ

ข้อดีของการใช้ผ้าคลุมรถดับเพลิงรถ EV

1. ช่วยลดปริมาณออกซิเจนเข้าสู่รถที่เกิดเพลิงไหม้ได้มากกว่าการฉีดละอองน้ำอย่างเดียว
2. สามารถฉีดละอองน้ำหล่อเย็นเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการลดอุณหภูมิ ซึ่งช่วยให้การใช้น้ำน้อยลงกว่าการดับแบบปกติ
3. สามารถควบคุมเพลิงในพื้นที่ที่จำกัดได้ เช่น การควบคุมเพลิงในโรงรถ ในโรงงาน
4. สามารถลดการกระจายตัวของเปลวเพลิง ความร้อน การประทุของสารเคมีที่ละลาย และควันพิษในวงกว้าง ช่วยให้ผู้ปฏิบัติหน้าที่สามารถเข้าถึงต้นเพลิงได้อย่างปลอดภัย
5. มีขนาดผ้าคลุมที่หลากหลาย รองรับตั้งแต่รถจักรยานยนต์ไฟฟ้า รถอีวี รถขนาดใหญ่ โฟล์คลิฟท์ไฟฟ้า หุ่นยนต์ส่งของ เป็นต้น

หากรถ EV เกิดไฟไหม้ขึ้นมาก็สบายใจได้ว่ายังมีวิธีการดับเพลิงที่ได้ผลในทางปฏิบัติ แต่เพื่อการใช้ผ้าคลุมรถดับเพลิงที่มีประสิทธิภาพ และปลอดภัย ก็จะต้องใช้ผ้าที่เคลือบสารกันไฟ หรือวัสดุเป็นฉนวนที่รองรับได้พันกว่าองศา ผู้ปฏิบัติหน้าที่ที่มีความชำนาญและได้รับการฝึกคลุมรถจะดีที่สุด

ทั้งนี้สำหรับผู้ใช้รถ EV ที่สัมผัสความผิดปกติ เช่น ได้กลิ่นหรือเสียงแปลก ๆ ไฟเตือนแบตเตอรี่ผิดปกติ ให้รีบจอดรถที่โล่ง ดับเครื่อง ออกห่างจากรถโดยไว แล้วแจ้งแจ้งสายด่วน 199 เพื่อให้เจ้าหน้าที่ที่มีความชำนาญเข้าช่วยเหลืออย่างถูกต้องและปลอดภัยจะดีที่สุด

ขอขอบคุณข้อมูลจาก ZECURUM และ TRAFFICTHAI