“กล้องส่องทางไกล” เครื่องมือสำคัญของเซียนม้า ใช้ส่องอะไรบ้าง?

ในฐานะผู้ชมม้า ต่างใจจดใจจ่อกับการปรากฎตัวของม้าแข่ง ชุดจ็อกกี้สีฉูดฉาด และการแข่งขันที่สูบฉีดความเร้าใจ แต่เคยสังเกตุไหมว่าเหล่าผู้ชมม้าบางคนจะพกกล้องส่องทางไกลกัน แม้ว่าในปัจจุบันจะมีจอขนาดใหญ่ที่สามารถชมม้า และชมข้อมูลได้แบบเรียลไทม์ รวมถึงเสียงผู้ประกาศก็ได้ยินอย่างทั่วถึง แต่การใช้กล้องส่องทางไกลนั้น จะส่องอะไรบ้าง วันนี้มีคำตอบครับ

กล้องส่องทางไกล ไอคอนนิคของเซียนม้าตั้งแต่อดีต

ในสมัยที่มีการจัดแข่งม้ามาร่วมร้อยปี สนามจึงมีความเรียบ และกว้าเกินสายตามนุษย์จะสังเกตุได้ ผู้ที่เป็นเจ้าของม้า เซียนม้า ผู้ประกาศ หรือผู้ชมทั่ว ๆ ไป จึงต้องใช้กล้องส่องทางไกลเพื่อส่องดูบุคลิกของม้า ตำแหน่งการวิ่ง รวมถึงการตรวจสอบความผิดปกติตัวม้าระหว่าแข่ง การตรวจสอบจังหวะการแซง และอื่น ๆ เพื่อเป็นข้อมูลการแข่งม้าที่เรียลไทม์มากที่สุด

แต่ด้วยปัจจุบันที่มีทั้งการฉายจอ LED, การประกาศผ่านเสียงตามสาย, การถ่ายทอดสดผ่านช่องทางออนไลน์ รวมถึงการบันทึกข้อมูลผลการแข่งที่สามารถตรวจสอบย้อนหลังได้บนสมาร์ทโฟน แต่การใช้กล้องส่องทางไกล ก็ยังเป็นที่นิยมใช้กันในกลุ่มเซียนม้าตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน รวมถึงคนรุ่นใหม่ที่เข้าวงการม้าแบบจริงจังก็หันมาใช้กล้องส่องทางไกลเนื่องจากการได้เห็นผลลัพธ์ด้วยตาตัวเองน่าเชื่อถือกว่าการมองแค่บนจอ หรือฟังจากผู้ชมด้วยกัน

ใช้กล้องส่องทางไกล สังเกตอะไรได้บ้าง

ด้วยสนามที่มีความกว้างมากกว่า 1-2 กิโลเมตร รวมถึงจุดสตาร์ทม้าจะอยู่อีกฟากของสนาม ในระหว่างที่เจ้าหน้าที่กำลังนำม้าเข้าคอกสตาร์ท ก็เป็นจังหวะที่ผู้ชมจะสามารถสังเกตุกิจกรรมต่าง ๆ ได้ผ่านหน้าจอ หรือแม้แต่การสังเกตผ่านกล้องส่องทางไกล อาทิ

1. ส่องม้าก่อนลงแข่ง (Parade Ring / Paddock)

• ดูสภาพร่างกายของม้า
• ดูว่าม้าตื่นเต้นหรือสงบ
• สังเกตการเดินว่าก้าวปกติหรือมีอาการกะเผลก
• ดูเหงื่อ การเกร็งกล้ามเนื้อ และสภาพขน ซึ่งอาจบ่งบอกความพร้อมของม้า

2. ส่องช่วงวอร์มอัป

• ดูการควบม้าก่อนเข้าซองปล่อยตัว
• ดูว่าม้าตอบสนองต่อผู้ขี่ดีหรือไม่
• สังเกตพฤติกรรม เช่น คึกเกินไป หรือดูเฉื่อยผิดปกติ

3. ติดตามการแข่งขันเมื่อม้าอยู่ไกล
   สนามแข่งม้าส่วนใหญ่มีระยะรอบสนามประมาณ 1,200–2,000 เมตร ทำให้ช่วงที่ม้าอยู่ฝั่งตรงข้าม มองด้วยตาเปล่าได้ยาก กล้องช่วยให้

• ติดตามม้าที่เชียร์ได้ตลอดเวลา
• ดูตำแหน่งในกลุ่มม้า
• ดูจังหวะเร่งความเร็วหรือการแซง

4. ส่องช่วงเข้าโค้งและทางตรงสุดท้าย
   ผู้ชมหลายคนจะส่องดู

• ม้าตัวโปรดเริ่มเร่งเมื่อไร
• จ็อกกี้ใช้แส้หรือเปลี่ยนไลน์วิ่งอย่างไร
• ม้ายังมีกำลังเหลือหรือเริ่มอ่อนแรง

5. สังเกตจ็อกกี้
   คนที่มีประสบการณ์จะดูรายละเอียด เช่น

• ท่านั่งของจ็อกกี้
• การดึงบังเหียน
• การประคองม้า
• จังหวะเร่งหรือผ่อนความเร็ว

6. ดูหลังการแข่งขัน
   หลังเข้าเส้นชัย บางคนยังใช้กล้องส่อง

• สีหน้าหรืออาการของม้า
• การเดินกลับคอก
• การตรวจสภาพหลังแข่ง

สำหรับผู้ที่เล่นเดิมพันอย่างจริงจัง การส่องด้วยกล้องยังช่วยจับรายละเอียดที่กล้องถ่ายทอดสดอาจไม่เห็น เช่น ม้าที่ถูกบังทาง วิ่งอ้อม หรือเสียจังหวะ ซึ่งอาจใช้ประกอบการวิเคราะห์การแข่งขันครั้งถัดไปได้

ในวงการม้าอื่น ๆ มีการใช้กล้องส่องทางไกลด้วยหรือไม่

สำหรับวงการเซียนกีฬาม้า (Equestrian) กลุ่มที่ใช้กล้องส่องทางไกลอย่างจริงจัง ได้แก่ โค้ช ทีมแข่ง กรรมการ ผู้สังเกตุการณ์ ผู้ช่วย ทีมแพทย์ที่สังเกตุการณ์ หรือผู้ชมทั่วไปที่เป็นเซียนม้าสำหรับเก็บข้อมูล

โดยเฉพาะการแข่ง Cross Country และ Endurance ที่มีพื้นที่สนามกว้างมาก เริ่มจากวงการ Cross Country ที่ผู้ชมบางคนจะใช้กล้องส่องทางไกลในการดูฟอร์มการขี่ จังหวะการกระโดดข้ามเครื่องกีดขวาง เนื่องจากเครื่องกระโดดข้ามมีขนาดที่ใหญ่ และพิเศษกว่าเครื่องกระโดดข้ามแบบที่เห็นใน Show Jumping รวมถึงขนาดสนามที่กว้างกว่า ส่วนวงการ Endurance กล้องส่องทางไกลจะมีบทบาทสำหรับทีมแข่ง และผู้สังเกตุการณ์เพื่อดูสภาพของผู้แข่งขัน และตัวม้าจากจากระยะทางที่ห่างไกล ทั้งการเดินทาง การประเมินความปลอดภัย ดูการเดินหลังผ่าน Vet Gate เพื่อให้สามารถประเมินฟอร์มการขี่ หรือวางแผนเข้ารับการช่วยเหลือได้ทันท่วงที

สำหรับวงการ Show Jumping และ Dressage หากสนามแข่งมีขนาดเล็ก แข่งในร่ม หรืออัฒจันทร์ไม่สูงมากก็จะไม่จำเป็น แต่ถ้าเป็นสนามกลางแจ้ง อัฒจันทร์อยู่สูงก็จะมีการใช้กล้องส่องทางไกลร่วมด้วย เพื่อช่วยสังเกตรายละเอียดของนักกีฬาขี่ม้าและตัวม้าได้เป็นอย่างดี เช่นในวงการ Show Jumping จะเช็คจังหวะการควบคุมม้า การกระโดดข้ามเครื่องกีดขวางว่ากีบม้าชนรั้วหรือไม่ ตรวจเช็คฟอร์มการกระโดด ส่วนวงการ Dressage ก็จะตรวจสภาพของผู้ขี่ม้า และสภาวะอารมณ์ของม้าที่ละเอียดดยิ่งขึ้น เช่น ความนิ่งของศีรษะและคอ, ความแม่นยำในการทำท่าต่าง ๆ, การให้สัญญาณของผู้ขี่ที่แนบเนียน

นอกจากนี้ในวงการกีฬาม้า (Equestrian) อื่น ๆ อาทิ Harness Racing (แข่งรถลากม้า) จะดูการรักษาจังหวะการวิ่งของม้า (Trot หรือ Pace), ดูการบังคับรถลากของผู้ขับ, สังเกตการแซงและการเปลี่ยนช่องวิ่ง เป็นต้น และวงการ Riding หรือ Western Riding จะสังเกตุความแม่นยำของท่าต่าง ๆ, การเปลี่ยนขานำ (Lead Change) การหมุนตัว (Spin), การควบคุมของผู้ขี่ม้า และจังหวะการหยุด โดยเฉพาะหากตำแหน่งการหยุดอยู่ห่างจากจัดสังเกตุ

และสุดท้าย วงการกีฬาขี่ม้าโปโล บางคนก็ใช้กล้องส่องทางไกลเพื่อโฟกัสจังหวะการหวดไม้ของนักกีฬาในทีม ตำแหน่งลูกที่พอจับสังเกตุได้ หรือสภาพของม้าอย่างละเอียด ไม่ว่าจะเป็นม้าที่ใช้ในการแข่งปัจจุบัน หรือแม้แต่ม้าที่เพิ่งเปลี่ยนตัว

คำแนะนำสำหรับเลือกซื้อหรือใช้กล้องส่องทางไกล

สำหรับผู้ที่สนใจกล้องส่องม้า แต่ไม่รู้ว่าจะเลือกซื้ออย่างไร บทความนี้จะแนะนำคร่าว ๆ ว่าการจะเลือกซื้อนั้น ควรดูที่ตัวเลข เช่น 8×24 หรือ 10×42 ซึ่งก็คือตัวเลข “กำลังขยาย x ขนาดหน้าเลนส์” โดยมีรายละเอียดดังนี้

• เลขกำลังขยาย คือเลขที่ระบุว่าสามารถขยายวัตถุที่มองเห็นได้มากสุดกี่เท่า เช่น 8 เท่า หรือ 10 เท่า โดยกล้องที่นิยมส่องม้าแข่ง หรือแม้แต่รถแข่งจะอยู่ที่กำลังขยาย 8 เท่า ซึ่งมีจุดเด่นที่การออกแบบเลนส์ที่สามารถจับ  Field of View (องศาการรับภาพ) ที่กว้าง ทำให้คุณ “กวาดสายตา” ตามม้าที่วิ่งเร็ว ๆ ได้ทัน และไม่รู้สึกภาพสั่นไหว ขณะที่ 10 เท่า จะจับรายละเอียดได้ดี แต่ภาพที่ได้จะสั่นตามการเกร็งของมือเนื่องจากองศาการรับภาพที่ต่ำกว่า
• ขนาดหน้าเลนส์ เช่น เลขหลัง 42 คือขนาดหน้าเลนส์ 42 มม. ช่วยให้แสงเข้าได้เยอะ ภาพจะสว่าง และคมชัดแม้ในวันฟ้าครึ้มหรือสนามในร่ม

นอกจากนี้ยังมีปัจจัยการเลือกประเภทเลนส์ เช่น เลนส์ทรงกระบอกตรง (Roof Prism) ที่น้ำหนักเบา พกพาง่าย แต่รายละเอียดด้าน 3 มิติจะไม่คมชัดเท่าเลนส์แบบทรงหักมุม (Porro Prism) แต่ข้อเสียเลนส์ชนืดนี้คือน้ำหนักกล้องจะมากกว่า พกพาไม่สะดวก รวมถึงคุณสมบัติของเลนส์ เช่น เลนส์ลดแสงสะท้อน, เลนส์ที่รองรับผู้ใช้ที่สวมแว่นตา เป็นต้น

แต่หากคุณไม่ได้จำเป็นต้องซื้อกล้องส่องทางไกล ก็มีบริการเช่ากล้องที่อยู่ตรงหน้าสนาม ซึ่งจะมีการคัดสเปคที่เหมาะสมสำหรับการชมม้าแข่งได้ในราคาที่เข้าถึงได้ง่าย

แต่สิ่งที่แนะนำการใช้กล้องส่องทางไกลได้มีประสิทธิภาพ ก็คือตำแหน่งที่นั่งอัฒจันทร์จะต้องไม้ถูกอาคารหรือสิ่งก่อสร้างบังจนทำให้ไม่สามารถใช้กล้องส่องทางไกลได้อย่างเต็มที่

โดยรวมแล้ว จุดประสงค์ของการใช้กล้องส่องทางไกลในกีฬาม้าสามารถแบ่งได้เป็น 4 ด้านหลัก คือ

• ติดตามการแข่งขัน เมื่อม้าหรือผู้ขี่อยู่ไกลจากอัฒจันทร์
• สังเกตเทคนิค ของม้าและผู้ขี่ในรายละเอียดที่ตาเปล่าเห็นไม่ชัด
• ประเมินสภาพม้า ทั้งก่อน ระหว่าง และหลังการแข่งขัน
• วิเคราะห์แท็กติก เช่น การเลือกเส้นทาง การเร่งจังหวะ และการตัดสินใจของผู้ขี่

ซึ่งผู้ที่จะใช้กล้องส่องม้า ควรพิจารณาถึงความจำเป็นการเก็บข้อมูล การเลือกซื้อกล้อง การสังเกตุสภาพสนาม และควรป้องกันแสงสะท้อนหากอยู่กลางแจ้ง เพื่อให้คุณสามารถใช้กล้องส่องม้าได้ดี ดูบุคลิกเป็นผู้เชี่ยวชาญอีกด้วย